Harmonia wewnętrzna

Rzeczyca Sucha, czwartek, 28 kwietnia 2016 roku


Harmonia wewnętrzna. Tylko w światłości. Ksiądz Jan Kaczkowski: Jeśli chcemy być synami światłości, to musimy patrzeć na wnętrze, pilnować wewnętrznej harmonii. 

Vilhelm Hammershøi, Słoneczny pokój (1901)

List miłosny

Rzeczyca Sucha, środa, 27 kwietnia 2016 roku


Gdyby Bóg napisał do ciebie list miłosny ... Czyją ręką byłyby to kreślone słowa?

Jan Vermeer van Delft, Dziewczyna czytająca list (ok. 1657 - 1659) Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie 

Religia szczęśliwych

Rzeczyca Sucha, wtorek, 26 kwietnia 2016 roku

Wierzyć w Boga i nie być szczęśliwym. Może to największe nieszczęście człowieka? Ksiądz Józef Tischner: Wiara siostry Faustyny jest religią szczęśliwych, którzy potrafią odkryć sens cierpienia.

Teodor Axentowicz, Modlitwa (bez daty), własność prywatna?

Miłość i modlitwa

Rzeczyca Sucha, wtorek, 5 kwietnia 2016 roku

Miłość jest modlitwą. Modlitwa jest miłością.

 Jean-François Millet, Modlitwa wieczorna ( pomiędzy 1857 a 1859 ),  

Musée d’Orsay w Paryżu

Imię

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 4 kwietnia 2016 roku

Jakim imieniem ochrzcić świat? Przerwa-Tetmajer: Kocham Cię! Tęsknię! Wołam Cię do siebie!/ 
Świat cały Twojem nazywam imieniem! ... 

Alfons Karpiński, Czerwone różyczki (przed 1939), własność prywatna

Ofiarowanie

Rzeczyca Sucha, niedziela, 3 kwietnia 2016 roku


Ofiarowywać siebie. Całego siebie. Przekraczać siebie.

Leon Wyczółkowski, Brat Albert przytulający dziecko (1934) 

Wdzięczność

Rzeczyca Sucha, sobota, 2 kwietnia 2016 roku

Śmierć księdza Jana Kaczkowskiego. Przyznał kiedyś: Byłoby efekciarskie i banalne, gdybym stwierdził, że jestem wdzięczny za chorobę. Bo nie jestem. Ale jestem za to wszystko, co przed nią i podczas niej się zadziało.

Ksiądz Jan Kaczkowski

Wyspy szczęśliwe

Rzeczyca Sucha, piątek, 1 kwietnia 2016 roku


Wyspy szczęśliwe. Powtórne narodziny. Spełnienie. Gałczyński: ... myśli spokojne ponad wodami pochyl miłością. 

Franciszek Ejsmond, Ciche szczęście (1887), własność prywatna 

Odpowiedź na list

Rzeczyca Sucha, piątek, 25 marca 2016 roku

Odpowiedź na list. Ostatnia strofa wiersza Staffa: I jestem zawsze ufny i pełen pewności / Czekając niezachwianie tej chwili jedynej, /Gdy ujrzę, że na świecie są same radości, / I zegar na raz wszystkie wskazuje godziny. 

Pierre Bonnard, List (1906), National Gallery of Art w Waszyngtonie

Zdziwienie

Czwartek, 24 marca 2016 roku

Filozofia. Poezja. Rozumienie. Być może nie byłoby ich bez zdziwienia. A Miłość? Szymborska: Nie umiem się nadziwić, namilczeć się temu. ...

Paul Gauguin, Madre e hija (1890), Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku

Za mało

Środa, 23 marca 2016 roku

Pomiędzy narodzinami a śmiercią. Stachura: Byli tacy, co rodzili się. Byli tacy, co umierali. Byli też i tacy, którym to było mało. 

Sandro Botticelli, Narodziny Wenus (1484 - 1486), Galeria Uffizi we Florencji

Tęsknota

Rzeczyca Sucha, wtorek, 22 marca 2016 roku

Halina Birenbaum: tęsknota to / więcej niż / miłość .... Zdolna ją przewyższyć?

Tycjan, Portret nieznanego mężczyzny (bez daty), Galeria Palatina w Palazzo Pitti we Florencji

Fontanna

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 21 marca 2016 roku

Fontanna.  Jest "lilią wodną"?,  "skrzydłem szklanym"?, "tęczową rozpyliną" ? Jest Radością.

Kazimierz Stabrowski, Rzym. Fontanna dei Cavalli Marini (przed 1913)

Oczekiwanie

Rzeczyca Sucha, sobota, 19 marca 2016 roku

Poświatowska: Oczekiwanie jest naszą porą ...

Federico de Madrazo y Kuntz,  Portret Beatrice Barba y Troys ( 1842 )

"Niezgodna"

Rzeczyca Sucha, piątek, 17 marca 2016 roku

Gdzieś, w moim wnętrzu, jest litościwa, wybaczająca osoba. Gdzieś tam jest dziewczyna, która próbuje zrozumieć, przez co przechodzą inni, która akceptuje, że ludzie robią złe rzeczy i że rozpacz prowadzi ich w mroczniejsze miejsca, niż sobie kiedykolwiek wyobrażali. Przysięgam, że ta dziewczyna istnieje, że współczuje okazującemu skruchę chłopcu, którego widzę przed sobą. Ale gdybym ją zobaczyła, nie poznałabym jej. "Niezgodna" Veroniki Roth. Antyutopia nigdy niespełniona? 

Tamara Łempicka, Autoportret w zielonym Bugatti (1925)

Rzeki

Rzeczyca Sucha, czwartek, 17 marca 2016 roku

Rzek płynące wody. Ich trwanie. To "wieczna chwila" ?

Julian Fałat, Pejzaż zimowy z rzeką i ptakiem (1913)

Jaskółki

Środa, 16 marca 2016 roku

Ptaki. Wzlatujące w niebiańskie pokoje. Na wieczne tam przebywanie. Tadeusz Sułkowski: Jaskółki, panienki opalone, / Dzień dobry w niebie ogromnym, / Siostrzyczki ryb i wiśni, / Niech i my będziemy tu czyści. .... Zamieszkają w tych przestrzeniach przed nami?

Piotr Stachiewicz, Pierwsze jaskółki. 

                        Pocztówka wydana przez Wydawnictwo Salonu Malarzy Polskich w Krakowie

Oczy niebieskie

Rzeczyca Sucha, wtorek, 15 marca 2016 roku

Oczy niebieskie. Oczy "kąpane w niebie".

Claude Monet, Zachód słońca w Pourville (1882)

Sen

Rzeczyca Sucha, wtorek, 15 marca 2016 roku

Nieobojętna rzeczywistość. Rozumiejący świat. Paul Éluard: Kiedy śpię, zawsze jest noc. 

Vincent van Gogh, Gwiaździsta noc (1889), Museum of Modern Art w Nowym Jorku

Tylko człowiek?

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 14 marca 2016 roku

Margueritte Yourcenar: W wielokrotnie, z wieloma podkreśleniami czytanej przeze mnie około 1927 roku korespondencji Flauberta znalazłam to niezapomniane zdanie: " W czasach od Cycerona do Marka Aureliusza, kiedy bogów nie było już, a Chrystusa nie było jeszcze, zamknęła się ta szczególna chwila, kiedy był tylko człowiek."  Czy rzeczywiście kiedykolwiek człowiek żył sam?

Caspar David Friedrich, Mnich nad brzegiem morza (1808 - 1810), Stara Galeria Narodowa w Berlinie

Zakochana kobieta

Rzeczyca Sucha, niedziela, 13 marca 2016 roku

Zakończenia książek. Ich ostatnie zdania. "Opowieść północna" Paustowskiego: Patrzył na Marie, ponieważ nie ma na świecie nic piękniejszego nad twarz młodej, zakochanej i szczęśliwej kobiety.

Teodor Axentowicz, Portret młodej kobiety (przed 1920)

Prawda o sobie

Rzeczyca Sucha, piątek, 11 marca 2016 roku

Ktoś opowiadał ... gdzie był i u czyjego grobu po raz / pierwszy dowiedział się prawdy o sobie

Caspar David Friedrich, Grób Gerharda von Kügelgena (1821-1822), kolekcja prywatna

Trwanie i przemijanie

Czwartek, 10 marca 2016 roku

Rzym i wody Tybru. Trwanie i przemijanie. Jarosław Marek Rymkiewicz: ... To, co w czasie stać miało, Czas kruszy i zwiewa / To, co przepływa w czasie, będzie trwało w Czasie. 

Henryk Cieszkowski, Widok na Rzym (1881)

Zawłaszczenie

Rzeczyca Sucha, środa, 9 marca 2016 roku

Nigdy nie wyznała mu,że go kocha. Nie zamierzała też nigdy tego uczynić. Rzekła: ... moja miłość należy tylko do mnie, to jest tylko moja miłość. Ale ta nie jest jedynie tego, kto jej doświadcza.

Lis Fisher, Embrace

Świadomość

Wtorek, 8 marca 2016 roku

Świadomość człowieka, wilka rozszarpującego jelenia, jastrzębia spadającego na zająca. Miłosz: ... zniknie ze świata zło / kiedy zniknie świadomość ....

Józef Chełmoński, Jastrząb. Pogoda (1899), własność prywatna (depozyt w Muzeum Narodowym w Poznaniu)

Podobna do śmierci

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 7 marca 2016 roku

Podobna do śmierci? Iłłakowiczówna: ... złożyła mi głowę - ciężką jak ołowiu złom - na kolanie, /
przysięgając,że nie pójdzie przenigdy,że od kolan już moich nie wstanie. Miłość.

Arnold Böcklin, Autoportret ze śmiercią grającą na skrzypcach (1872), Alte Nationalgalerie w Berlinie

Rozumienie

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 7 marca 2016 roku

Staff: Schwyć mnie, nim przepadnę, / Nim zblednę, stanę się błękitne, / Srebrzyste, przezroczyste, żadne!  Prawdziwe rozumienie. Prawdziwe poznanie. Ulotne, niepochwytne, nieodgadnione? Mieniące się najprzeróżniejszymi barwami i odcieniami?

Pablo Picasso, Dziecko z gołębiem (1901), własność prywatna

Oddalenie

Rzeczyca Sucha, niedziela, 6 marca 2016 roku

Lot Ikara i kobieta pochylona nad balią. Niebiańskie piękno i stół do odpoczynku łokci, krzesło do straży przy chorym. Jeśli nadludzkie czyny wzbijają się ponad powszedniość, to jak wysoko musiał wzlatywać Grochowiak? Jeśli wysublimowana rzeczywistość przyćmiewa zwyczajność sprzętów, to czy poezja wydobywa je z cienia i uszlachetnia? Ilu tu słów by znowu trzeba, …

Pieter Bruegel (starszy), Pejzaż z upadkiem Ikara (ok.1557), Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Brukseli

Odchodzenie

Sobota, 5 marca 2016 roku

Wobec własnego odchodzenia. Pewność Brodskiego: O nieśmiertelność śmierci nie poproszę. ...  Zanosimy do niej o cokolwiek?

Grób Josifa Brodskiego na cmentarzu na wyspie San Michele w Wenecji (Fot. Internet)

Nieludzka wieczność

Rzeczyca Sucha, piątek, 4 marca 2016 roku

Epoka przyprawiająca o szaleństwo. Pełna cierpienia. Rozlegające się dźwięki rozkołysanych ludzką ręką dzwonów. Słyszane w przestworzach. A tam? Wierzyński: Obojętny na wszystko spokój / Nieludzkiej wieczności.

Syzyf szczęśliwy

Rzeczyca Sucha, czwartek, 3 marca 2016 roku

Ostatnie zdanie eseju Camusa: Trzeba wyobrażać sobie Syzyfa szczęśliwym. Spełnienie w zmaganiach wiodących ku wyżynom? Przezwyciężenie przekonania o całkowitej absurdalności kondycji ludzkiej?

Tycjan, Syzyf ( 1548 - 1549), Muzeum Prado w Madrycie

Ogień

Czwartek, 3 marca 2016 roku

Narodziny ognia. Upatrywał je w umieraniu ziemi. Poświatowska: Heraklicie - przyjacielu, nauczyłeś mnie kochać ogień i umierać w każdej chwili.

Heraklit z Efezu

  

Prokurator

Czwartek, 3 marca 2016 roku

Prokurator zapytał: - Czemuś, włóczęgo, wzburzał umysły ludu na targowisku opowieściami o prawdzie, o której ty sam nie masz pojęcia? Cóż więc jest prawdą? I powstał mu przed oczami obraz pucharu z trucizną.

Mikołaj Ge, "Cóż to jest prawda?" Chrystus przed Piłatem (1890), Galeria Trietiakowska              w Moskwie

Poszukiwanie prawdy

Rzeczyca Sucha, środa, 2 marca 2016 roku

Poszukiwanie prawdy to skazanie się na zwątpienia? Leszek Kołakowski: ... gdy nie ma czegoś takiego jak prawda, nie ma również miejsca na wątpienie. 

                Paul Gauguin, Skąd przyszliśmy? Kim jesteśmy? Dokąd idziemy? (1897 - 1898),                    Museum of Fine Arts w Bostonie

Zmartwychwstanie

Rzeczyca Sucha, wtorek, 1 marca 2016 roku


Szli przez królestwo Hadesu. Eurydyka podążała za nim. Pragnął uwierzyć w zmartwychwstanie. Nie potrafił. I stało się, jak przeczuł. Kiedy odwrócił głowę, Za nim na ścieżce nie było nikogo. Poetyckie zanurzenie Miłosza w świecie zmarłych. Gdy Carol odeszła na zawsze.

John Roddam Spencer Stanhope, Orfeusz i Eurydyka na brzegu Styksu (1878)

Obejrzeć się za siebie

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 29 lutego 2016 roku

Obejrzeć się za siebie. Pomimo przestrogi. Kiedy miasto ginie w deszczu ognia i siarki. Gdy w krainie umarłych za plecami kroki ukochanej. Całe przywiązanie w jednym odwróceniu głowy? Cała miłość w jednym spojrzeniu?

            Jean-Baptiste Camille Corot, Orfeusz wyprowadzający Eurydykę z podziemi (1861),                 Museum of Fine Arts w Houston

Wiązka chrustu

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 29 lutego 2016 roku


Rok 1415. Konstancja. Camus:  Kiedy palono Jana Husa, do stosu podeszła mała, cicha staruszka i dorzuciła wiązkę chrustu. 

Spalenie Jana Husa

Przekłady

Rzeczyca Sucha, niedziela, 28 lutego 2016 roku


Wcielony do Wehrmachtu. Pod Stalingradem dostał się do niewoli. Przeżył w niej siedem lat. Byłem i jestem zdania, że martyrologia jest czymś destruktywnym,że chorobliwe zajmowanie się rozpamiętywaniem własnego losu nie ma sensu i nie prowadzi do niczego. Zacząłem się więc zajmować innymi ludźmi, innymi kulturami, innymi językami. Tłumaczyłem poetów: Miłosza, Herberta, Różewicza, Szymborską i to w jakiejś mierze dało mojemu życiu sens. - mówił w Płocku Karl Dedecius. Zmarł przed dwoma dniami.

Karl Dedecius

Głóg

Rzeczyca Sucha, sobota, 27 lutego 2016 roku

Zimowy pejzaż słowny Heaney'a. Gorejący głóg. Mroźną porą uczłowiecza się. Przybiera postać Diogenesa. Wędruje z latarnią.

Nieznany malarz włoski, Diogenes z latarnią (XVII w.), Muzeum Narodowe w Warszawie

Tkliwa nieczułość

Rzeczyca Sucha, piątek, 26 lutego 2016 roku

"Nocne marki" Edwarda Hoppera. Wyzierająca z obrazu tkliwa nieczułość świata. 

Edward Hopper, Nocne marki (1942), Art Institute of Chicago Building 

Przebudzenie

Rzeczyca Sucha, czwartek, 25 lutego 2016 roku

Z wiersza Barańczaka: Płakała w nocy, ale nie jej płacz go zbudził. / Nie był płaczem dla niego, chociaż mógł być o nim. / To był wiatr, dygot szyby, obce sprawom ludzi. ... Obudził się naprawdę?

Georges de La Tour, Sen świętego Józefa (ok.1640), Musée des Beaux – Arts w Nantes

Wszechświat

Rzeczyca Sucha, środa, 24 lutego 2016 roku

Być może wszechświat jest wieczny. Plotyn wierzył, że: … nie jest czym innym istnieć, a czym innym zawsze istnieć.

Plotyn

Udawanie

Środa, 24 lutego 2016 roku

Któregoś popołudnia usiłował ... udawać, / Że poezja nie jest rozpaczą. 

Witkacy, Autoportret z odbicia w szybie (1906) Foto: Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

Kawałek żółtej ściany

Środa, 24 lutego 2016 roku

Czy najgłębszą esencją dzieła sztuki jest to, co tak bardzo długo lub na zawsze pozostaje w nim dla nas nieuchwytne? Kawałek żółtej ściany z daszkiem, kawałek żółtej ściany - mówił do siebie Bergotte, patrząc przed śmiercią na "Widok Delft".

Jan Vermeer, Widok Delft (ok.1658 - 1661), Mauritshuis w Hadze

Literatura

Rzeczyca Sucha, środa, 24 lutego 2016 roku

Swietłana Aleksijewicz: 35 lat zajmowałam się badaniem społecznego zła. Napisałam pięć książek: o kobietach i dzieciach na wojnie, o Afganistanie, o Czarnobylu i krachu ZSRR. Razem to encyklopedia radzieckiego życia. Dlaczego tak wielkie cierpienie nie przekłada się na wolność? Nie wiem. Nie znalazłam odpowiedzi. Być może literatura nie powstaje, aby zrozumieć rzeczywistość, lecz aby próbować ją opisać.

Swietłana Aleksijewicz

Własny głos

Wtorek, 23 lutego 2016 roku

Początek wiersza Nelly Sachs: Kto woła? / Własny głos! / Kto odpowiada? / Śmierć! ... Najdalsze krańce samotności i opuszczenia.

Konrad Krzyżanowski, Portret Pelagii Krzyżanowskiej (1912-1913), Muzeum Narodowe w Warszawie

Zamieszkiwanie

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 22 lutego 2016 roku

Nasze zamieszkiwanie w świecie. Borges: ... może prawdziwym sposobem przebywania w jakimś miejscu jest być daleko i tęsknić ....

Władysław Ślewiński, Brzeg morski (ok.1911), Muzeum Narodowe w Krakowie

Wybór

Rzeczyca Sucha, poniedziałek, 22 lutego 2016 roku

Spojrzenie na dąb rosnący przy drodze. Poetycka fraza Janusza Szubera: wybierając cokolwiek, wybieram jedną z możliwych wersji mnie samego. Iluż w nas jest nas samych?

Leon Wyczółkowski, Dęby rogalińskie (1915), Muzeum Narodowe w Warszawie

Milczenie

Rzeczyca Sucha, niedziela, 21 lutego 2016 roku

"Kamień na kamieniu" Myśliwskiego:  I każdego słowa nie wypowiedzianego na tym świecie do siebie będziemy jak grzechów żałować. Tylko,że będzie za późno. A ileż takich słów nie wypowiedzianych zostaje w każdym człowieku i umiera razem z nim, i gnije z nim, i ani mu potem w cierpieniu nie służy, ani w pamięci. To po co jeszcze sami sobie zadajemy cierpienie?  
Wyjaławiamy się, obumieramy i zatracamy tożsamość, kiedy zaprzestajemy wewnętrznego dialogu.

Maksymilian Gierymski, Noc (Droga w nocy), 1872-73, Muzeum Narodowe w Warszawie 

Utracone spojrzenie

Rzeczyca Sucha, niedziela, 21 lutego 2016 roku

Zanurzenie się w potoku przeszłości. Przywołanie świata istniejącego już tylko w myślach,żyjącego w tęsknocie za minionym. (...) nie chcę ich teraz oglądać. Zmieniły się tak bardzo,że z trudem bym je rozpoznała. Zmienił się dom, ogród i ludzie. Nie ma już w stajni Stanisława ani Izydora. Nie ma w ogrodzie Duszaka. Marysia już nie pierze w pralni, a Marczyk nie wygania krów na pastwisko. W ogrodzie podobno nie ma już stawu i większość lip wycięto. Ale nie to jest najważniejsze. Ważne jest,że ja sama się zmieniłam. I to bardzo. Nie umiałabym już patrzeć na świat dawnymi oczami. Wilczyce i rodzinny dom we wspomnieniach Zofii Malanowskiej. Utracony świat. Utracone spojrzenie.